Türkiye 2030'a kadar küresel dijital güç olmayı hedefliyor, 10 milyar dolarlık yapay zeka planı açıklandı

Türkiye, teknoloji ve yapay zeka alanında iddiasını giderek yükseltiyor ve önemli adımlar atmaya devam ediyor. Ülke, dijital dönüşüm yolculuğunda küresel ölçekte söz sahibi olmayı hedeflerken, bu doğrultuda büyük yatırımları ve kapsamlı stratejik planları hayata geçirmeye hazırlanıyor. İşte bu alandaki son gelişmeler.

10 milyar dolarlık yapay zeka planı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 13 Haziran 2026 tarihinde ülkenin geleceğini şekillendirecek önemli bir planı kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan bu plan kapsamında, büyük ölçüde özel sektör kaynaklı olmak üzere yaklaşık 10 milyar dolarlık bir yatırımın seferber edilmesi hedefleniyor. Bu adım, ülkenin kararlılığını açıkça gösteriyor.

Erdoğan, konuya ilişkin yaptığı açıklamada iddialı hedeflerini dile getirdi. Kendisi bu vizyonu özetlerken, Türkiye'yi yapay zeka çağının önde gelen ülkeleri arasına taşıyacaklarını ifade etti. Bu söylem, hükümetin konuya verdiği önemin ve gelecek yıllara dair beklentilerinin açık bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

Veri merkezleri ve altyapı

Planın en somut hedeflerinden biri, ülkenin veri işleme kapasitesini önemli ölçüde artırmak olarak öne çıkıyor. Bu kapsamda, veri merkezi kapasitesinin 2030 yılına kadar 1 gigavat seviyesine çıkarılması amaçlanıyor. Ayrıca kamu yatırım programlarının en az yüzde ikisinin yapay zeka projelerine yönlendirilmesi de plan dahilinde bulunuyor.

Sadece 2026 yılı için veri merkezi ve yapay zeka yatırımlarına 3 milyar dolarlık bir kaynak ayrıldığı belirtiliyor. Bu yatırımlar, ülkenin teknolojik altyapısını güçlendirmenin yanı sıra, gelecekteki yapay zeka uygulamaları için gerekli olan işlem gücünü de sağlamayı amaçlayan kritik bir yatırım niteliği taşıyor.

Nitelikli insan kaynağı yetiştirme

Teknolojik altyapının yanı sıra, plan insan kaynağına da büyük önem veriyor. Bu doğrultuda 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ile 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştirilmesi hedefleniyor. Böylece sektörün ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücünün karşılanması amaçlanıyor ve istihdam bu şekilde destekleniyor.

Bunun da ötesinde, toplumun geneline yönelik kapsamlı bir eğitim seferberliği planlanıyor. Ulusal Yapay Zeka Okuryazarlığı Programı çerçevesinde, iki yıl içerisinde ülkenin 81 ilinde toplam 5 milyon vatandaşın eğitilmesi öngörülüyor. Bu program, teknolojinin geniş kitleler tarafından benimsenmesini kolaylaştıracak.

Eylem planının dört temel direği

Hükümetin hazırladığı Yapay Zeka Eylem Planı, 2026 ile 2030 yıllarını kapsayan bir dönem için tasarlandı. Bu plan, dört temel direk üzerine inşa ediliyor. Söz konusu direkler; keşif, kullanım, üretim ve yönetişim başlıkları altında toplanıyor ve bütüncül bir yaklaşım sergilemeyi amaçlıyor.

Yerli veri kaynaklarının geliştirilmesi de öncelikli konular arasında yer alıyor. Kurulması planlanan Ulusal Veri Kütüphanesi aracılığıyla; sağlık, tarım, savunma ve elektronik ticaret gibi alanlardan 2 binden fazla kamu veri setinin araştırmacıların ve geliştiricilerin erişimine sunulması hedefleniyor.

Yerli yapay zeka projeleri

Türkiye, kendi yapay zeka modellerini geliştirme konusunda da çeşitli çalışmalar yürütüyor. Bu projeler arasında TÜBİTAK tarafından geliştirilen Bilge modeli, T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle ortaya çıkan T3 yapay zeka modeli ile HAVELSAN tarafından geliştirilen dokuz milyar parametreli model öne çıkan örnekler olarak sıralanıyor.

Uluslararası iş birlikleri de gündemde önemli bir yer tutuyor. Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde, Türk dillerini kapsayan ortak bir büyük dil modeli oluşturulması öneriliyor. Bu kapsamlı model, Oğuz, Kıpçak ve Karluk gibi farklı dil gruplarını bir araya getirerek geniş bir coğrafyaya hitap etmeyi amaçlıyor.

Büyüyen teknoloji pazarı

Tüm bu gelişmeler, hızla büyüyen bir ekonomik zemin üzerinde gerçekleşiyor. Ülkenin bilgi ve iletişim teknolojileri pazarının değeri 2026 yılı itibarıyla 38 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Bu değerin 2031 yılına gelindiğinde 58 milyar dolara ulaşması bekleniyor, bu da kayda değer bir büyümeye işaret ediyor.

Girişimcilik ekosistemi de canlılığını koruyor. Türk girişimleri, 2026 yılının ilk çeyreğinde 559 milyon dolar yatırım toplamayı başardı. Bu rakam, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yedi kattan fazla bir artışa denk geliyor. Ülke genelinde 114 teknopark, 13 binden fazla girişime ev sahipliği yapıyor.

Öte yandan, uluslararası dev şirketler de Türkiye pazarına olan ilgisini artırıyor. Google Cloud, Turkcell ile 10 yıllık ve 2 milyar dolarlık bir ortaklık kapsamında yeni bir Türkiye bölgesi kuracağını duyurdu. Ayrıca ülke, 9 ve 10 Eylül 2026 tarihlerinde İstanbul'da ilk kez GITEX Ai Türkiye etkinliğine ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.